PERDE.
PERDEHaberler & rehberlerİki Şafak Arasında neden bir günden kısa bir zamanı anlatıyor?

REHBER / Film rehberi

İki Şafak Arasında neden bir günden kısa bir zamanı anlatıyor?

İki Şafak Arasında’nın kısa zaman yapısını, Kadir’in karar baskısını, oyuncuyu izleyen kamerayı ve Selman Nacar’ın somut anlatım tercihlerini açıklayan rehber.

PERDE Editörleri5 dk okuma
Yazıyı oku
PERDE.PERDE illüstrasyonu
PERDE illüstrasyonu · Resmî afiş veya yapımdan bir sahne değildir.

Kısa süre, kararın nasıl oluştuğunu görünür kılıyor

İki Şafak Arasında, bir iş kazasından sonra Kadir’in vereceği etik kararı bir günden kısa bir zaman içinde takip ediyor. Selman Nacar’ın Columbia Üniversitesi’nin 2021 tarihli kaydında yer alan açıklaması, bu dar süreyi açıkça tanımlar. Torino Film Festivali’nin resmî özeti ise kararın Kadir’in ailesi, hayalleri ve yaralanan işçinin eşi üzerinde etkili olacağını belirtir. Böylece süre, yalnız filmin adını açıklayan bir ayrıntı olmaktan çıkar: Birbirine uymayan beklentiler kısa zamanda cevap bekler. Bu rehber son kararı açıklamadan, yönetmenin bu baskıyı nasıl anlatmak istediğini açıyor. Filmin kısa zamanı ile gösterim süresi de ayrı bilgiler; Torino kaydında uzun metrajın süresi 91 dakikadır.

Aile işletmesi çatışmanın neden merkezinde?

Festival özeti kazanın Kadir’in ailesinin işyerinde gerçekleştiğini söyler. İşyerine ilişkin bir sorunla aileyi koruma isteğinin aynı kişide birleşmesi, karar alanını daha karmaşık hale getirir. İşletmeyle ilgili sonuçlar yalnız uzak bir kurumu ilgilendirmez; Kadir’in gündelik bağlarına ve gelecek tasarısına da dokunur. Bu nedenle soruyu yalnız doğru davranışın ne olduğunu bilip bilmediğine indirgemek yeterli olmayabilir. Kişi, bildiği veya inandığı şeyi uyguladığında hangi ilişkilerin etkileneceğini de düşünür. İzleyici için yararlı başlangıç, kararın taraflarını ayrı tutmaktır: Ailenin isteği, işçinin eşinin durumu ve Kadir’in kendi beklentisi aynı ihtiyacı temsil etmez. Tek kişinin vereceği cevabın birden çok hayatı etkilemesi, hikâyenin açıkça duyurulan gerilimidir.

Zaman atlamak yerine aradaki süreci hissettirmek

Halil Şimşek’in Pera Sinema için yaptığı özgün söyleşide Nacar, olay örgüsünün iki noktası arasını atlamak yerine o aralığı hissettirmek istediğini anlatır. Kadir’le olayları tek tek yaşatan yapıyı bir labirent olarak düşündüğünü söyler. Bu açıklama, kısa zaman yapısının yalnız hız beklentisi doğurmaması gerektiğini gösterir. Bir güne az sayıda büyük dönemeç sığdırmakla, o gün içindeki karar baskısını hissettirmek farklı anlatım amaçlarıdır. İzleyici için önemli soru, bir sonraki olayın ne kadar çabuk geldiği kadar, kişinin iki olay arasında hangi taleplerle karşılaştığıdır. Beklemek, bir yere geçmek veya cevap aramak da karar sürecinin parçası olabilir. Burada belirli bir sahne çözümlemesi değil, yönetmenin açıkladığı zaman anlayışı kullanılıyor.

Kamera hareketini oyuncunun motivasyonuna bağlamak

Fil’m Hafızası’nın özgün söyleşisinde Nacar, oyuncularla prova yaparken hareketin motivasyonunu gözlediğini; kameranın, özellikle Kadir’in iç ritmini izlediğini açıklar. Uzun planları seyircinin gün boyunca karakterle birlikte olma hissine bağlar. Bu, kamera tekniğini yalnız gösterişli bir biçim olarak değerlendirmek yerine karaktere erişim sorusuyla birlikte düşünmeyi sağlar. Kamera hareket ettiğinde kimin hareketine veya ihtiyacına eşlik ettiği sorulabilir. Bir kişiyi uzun süre takip etmek onun bütün düşündüklerini bildiğimiz anlamına gelmez; bazen yalnız onunla aynı bekleyişi paylaşırız. Yönetmenin beyanı bu yüzden seyirciye tek bir duygu dayatmaz. Tekniğin hedeflediği yakınlığı, izlerken kendi deneyimiyle karşılaştırması için somut bir çalışma bilgisi sunar.

Üç aileyi söz yerine görsel ayrıntıyla ayırmak

Aynı söyleşide Nacar, senaryonun başından beri üç aileyi düşündüğünü, sanat yönetimiyle kıyafet ve renk gibi ayrıntılar üzerinden fark yaratmaya çalıştıklarını anlatır. Serpil’in aile çevresinde sarı tonlara yönelmelerini örnek verir. Bu bilgi, sosyal çevreleri yalnız kişilerin kendilerini nasıl tanıttığından okumamayı önerir. Bir evin düzeni veya giysi seçimi, anlatının kurduğu ayrımı destekleyebilir. Ancak her rengi tek başına sabit bir anlamın işareti saymak da gerekmiyor. Buradaki somut kaynak, ekipçe ortak bir görsel dil aranmasıdır. İzleyici bu tercihi değerlendirirken tek ayrıntıdan kesin bir sınıf hükmü çıkarmak yerine, ayrıntıların kişiler ve mekânlar arasında nasıl birlikte çalıştığına bakabilir. Görsel fark, uzun bir açıklama cümlesinin yaptığı işi başka yoldan üstlenebilir.

Diyaloglar prova sırasında da değişiyor

Pera Sinema söyleşisinde yönetmen, diyalogları defalarca sesli okuduğunu, provalarda oyuncuların ağzına oturmayan kelimeleri değiştirdiğini ve onların getirdiği durumlardan yararlandığını söyler. Bu somut yöntem, senaryoyla oyunculuğu birbirinden yalıtılmış iki aşama olarak düşünmemeyi sağlar. Yazılmış bir söz, bir kişinin ağzında farklı bir ritim kazanabilir. Karar baskısı üzerine kurulu bir filmde konuşmanın nasıl söylendiği de o baskının seyirciye ulaşmasında etkili olabilir. Buradan her cümlenin doğaçlama olduğu sonucu çıkmaz. Kaynak, tekrar okuma ve prova yoluyla yapılan düzenlemeyi doğrular. Diyalog ağırlıklı anlatıları seven bir izleyici için bu çalışma biçimi, filmin kişiler arası gerilimi nasıl kurmak istediğine dair teknik ama anlaşılır bir seçim bilgisi sunar.

Çekim biçimi kurguyu da etkiliyor

Fil’m Hafızası söyleşisinde Nacar, az alternatifli çekim tercihinin riskini ve çekim sırasında kurgucunun seçilen sahneleri birleştirmesini anlatır. Bir sahnenin bitişinin diğerinin başlangıcını nasıl etkilediği üzerinde çalıştıklarını belirtir. Böylece uzun plan yalnız tek başına duran bir bölüm sayılmaz; filmin genel ritmi içinde düşünülür. Seyirci açısından önemli ayrım, bir planın uzunluğuyla filmin bütünündeki akışın aynı şey olmamasıdır. Süreklilik duygusu, sahneler arasındaki bağlarla da oluşabilir. Bu rehber filmi kesintisiz tek çekim veya gerçek zamanlı bir kayıt olarak tanımlamıyor. Açılmış kaynakların doğruladığı tercih, karakterle geçen zamanı hissettirmeye yönelik uzun planlar ve bu planların birbirine bağlanmasıdır.

Hangi beklentiyle seçilmeli?

İki Şafak Arasında, bir kararın sonuçlarından önce o karara doğru sıkışmayı takip etmek isteyen izleyiciye belirgin bir öncül sunuyor. Aile işletmesi, iş kazası ve kişisel gelecek aynı dar zaman içinde birleşiyor. Yönetmenin kamera, diyalog ve kurgu açıklamaları da bu öncülle ilişkili somut hazırlıklar gösteriyor. İzlerken yalnız Kadir’in neyi seçtiğini beklemek yerine hangi seçeneklerin önünde nasıl değiştiğini düşünmek mümkün. Bu, karakterin davranışını onaylamayı gerektirmez; karar alanının nasıl kurulduğunu anlamaya yardım eder. 2021 tarihli festival ve söyleşi kayıtları eserin üretimine ilişkin arşiv kaynaklarıdır. Bu bilgilerden bugün hangi hizmette erişilebildiği veya yeni bir gösterim programı bulunduğu sonucu çıkarılmıyor.

Sık sorulan sorular

İki Şafak Arasında kaç saatlik bir hikâye?

Nacar’ın Columbia kaydındaki açıklamasına göre anlatı 24 saatten kısa bir süreyi kapsıyor.

Filmin süresi ne kadar?

Torino Film Festivali’nin 2021 kaydında 91 dakika.

İki Şafak Arasında tek çekim mi?

Kullanılan söyleşiler uzun planlardan ve sahneleri bağlayan kurgudan söz ediyor; filmi kesintisiz tek çekim diye tanımlamıyor.

KAYNAKLARIYLA

Kaynaklar ve ileri okuma

BİR SONRAKİ OKUMA

Başka bir hikâyeye geç

Tüm haberler ve rehberler →