REHBER / FİDAN’IN YENİ EVİNE GİRİŞ

Yarım: Fidan, Salih ve ailelerin verdiği rolleri anlama rehberi

Yarım’da Fidan’ın yolculuğu nasıl başlıyor? Salih, yeni ev, yönetmenin aile hafızasından beslenen yaklaşımı, oyuncular ve 2015–2016 tarih ayrımı.

Yazıyı oku
PERDE.PERDE illüstrasyonu
PERDE illüstrasyonu · Resmî afiş veya yapımdan bir sahne değildir.

Yolculuk Fidan’ın seçtiği bir tatille başlamıyor

Yarım’ın başlangıcında Fidan, babası ve kardeşleriyle yoksulluk içinde yaşayan on beş yaşında bir çoban kız. Babası onu tanımadığı bir aileye gelin veriyor ve karşılığında para alıyor. Fidan’ı almaya gelenler Ege’de yaşıyor; damat bu ilk karşılaşmada yanlarında değil. Box Office Türkiye’nin kaydettiği konu, uzun yolculuğu bu eşitsiz kararın ardından başlatıyor.

Bu bilgi filmin türünü ve beklentisini anlamak için önemli. Yarım’ı iki yetişkinin özgürce planladığı evlilik hazırlığı komedisi gibi ele almak, açıklanan başlangıcı kaybettirir. Merkezde bir çocuğun başka bir eve taşınması, kendisi için belirlenen hayatla karşılaşması ve tanımadığı insanları anlamaya çalışması var. Bu rehber olayların sonunu değil, başlangıçtaki kişileri ve yaratıcı çerçeveyi açıklıyor.

Salih ile tanışma neden yolun sonunda?

Fidan, evlendirileceği Salih’i yolculuğun ardından tanıyor. Eastern Neighbours Film Festivali’nin kendi tanıtımı Salih’i otuz beş yaşında, zihinsel engeli bulunan bir yetişkin olarak tarif ediyor. Ailelerin verdiği kararla iki kişinin ne yaşadığını ve neye ihtiyaç duyduğunu aynı soru kabul etmek bu başlangıcın karmaşıklığını azaltır.

Salih’in yaşıyla gündelik davranışlarını, Fidan’ın çocuk olmasıyla ona yüklenen eş rolünü ayrı ayrı düşünmek gerekiyor. Birbirlerini tanımaya başlamaları, onları o eve getiren kararların nasıl alındığı sorusunu ortadan kaldırmıyor. İzleyici için somut bir rota, önce hangi beklentinin kim tarafından konulduğunu ayırt etmek: Fidan’ın kendi isteği, Salih’in anlayabildiği durum ve aile üyelerinin onlardan beklediği rol aynı şey olmayabilir.

Ailelerin tanımı ile iki kişinin ilişkisi

Münih Türk Film Günleri’nin 2017 programı, karakterlerin ailelerce verilen kadın ve erkek rollerini yerine getirmeye çalışmasını filmin başlangıç çerçevesine yerleştiriyor. Bu, evin yalnızca barınılan bir mekân olmadığı anlamına gelir. İnsanların nasıl davranacağı, kime ne söyleyebileceği ve hangi görevi üstleneceği de bu çevrede belirleniyor.

Bu tanıtımdan hareketle filmi izlerken iki düzey birbirinden ayrılabilir: başkalarının Fidan ile Salih adına kurduğu düzen ve onların birbirlerini tanırken kurabildiği ilişki. Sonraki gelişmeleri önceden öğrenmeden de bu ayrım görülebilir. Bir sahnedeki yakınlığı bütün düzenin onaylandığı şeklinde yorumlamak zorunda olmadığınız gibi, karakterleri yalnızca kendilerine verilen etiketlerle tanımlamak da zorunlu değil.

Yönetmenin çıkış noktasında aile hafızası var

Çağıl Nurhak Aydoğdu’nun festival sayfasında aktarılan açıklaması, filmi yalnızca büyük değişimler değil farkına varışlar üzerinden düşündüğünü gösteriyor. Yönetmen, İstanbul’dan Malatya’daki bir köye taşınan büyükannesinin anlattığı zorlukların ve bir yerde yabancı hissetmenin kendisini etkilediğini belirtiyor. Bu, hikâyenin yaratıcı başlangıcına ilişkin kendi açıklaması.

Aile hatıralarından beslenmek, Fidan’ın büyükannenin birebir portresi olduğu veya filmin her olayının aynı sırayla yaşandığı anlamına gelmez. Daha yararlı bağlantı, yeni bir evin ve çevrenin dışından gelen kişinin deneyimi. Böyle bakıldığında yolculuk yalnızca doğudan batıya fiziksel bir mesafe değil; tanıdık kuralların geride kalması ve yeni ilişkilerin nasıl kurulacağını öğrenmek için de bir başlangıç.

Yarım’ın yazarı, yönetmeni ve seçilmiş oyuncuları

Yönetmen Çağıl Nurhak Aydoğdu. Eastern Neighbours künyesinde senaryo Özge Aras ile Çağıl Nurhak Aydoğdu’ya veriliyor; yapım tarafında Rüzgar Film, Zafer Aydoğdu ve Bülent Kılıç adları yer alıyor. Görüntü yönetmeni Önder Şengül, kurgu Erol Adilçe. Bu bilgiler filmi aynı sözcüğü taşıyan başka içeriklerden ayıracak somut bir künye sunuyor.

Festival oyuncu listesinde Ece Tatay, Serhat Yiğit ve Hülya Böceklioğlu var. Münih programının rol eşleştirmesi Fidan’ı Ece Tatay’ın, Salih’i Serhat Yiğit’in canlandırdığını belirtiyor. Karakter yaşıyla oyuncunun çekim tarihindeki yaşını birbirine karıştırmıyoruz. Hikâyede geçen on beş yaş bilgisi Fidan’a, otuz beş yaş bilgisi Salih’e ait; burada oyuncular için doğrulanmamış yaş hesabı yapılmıyor.

2015 yapım kaydı ile 2016 vizyonu farklı bilgiler

Eastern Neighbours ve Münih festival kayıtları Yarım’ı 2015 yılıyla sınıflandırıyor. Box Office Türkiye ise Türkiye sinema vizyonunu 6 Mayıs 2016 olarak kaydediyor. Bu iki bilgi birbirini otomatik olarak çürütmez: bir filmin yapım veya festival künyesindeki yılıyla ülke sinema gösteriminin tarihi farklı olabilir. Aramada The Half başlığı da aynı eseri bulmak için yararlı.

Süreler de gösterim kayıtlarında tek biçimde görünmüyor. Eastern Neighbours 95 dakika, Münih programı ve Türkiye vizyon kaydı 98 dakika veriyor. Kaynakların belirtmediği bir sahne farkı icat etmiyoruz. Oturum için yaklaşık bir saat kırk dakikalık alan ayırabilir, izleyeceğiniz kopyanın kesin süresini o hizmetin kendi sayfasından kontrol edebilirsiniz.

Filme hangi soruyla yaklaşmalı?

Yarım için güçlü bir başlangıç sorusu, bir evde kimin hangi kararı verebildiği. Fidan’ın yolculuğunu, Salih’le tanışmasını ve ailelerin taleplerini bu sorunun ayrı parçaları olarak takip etmek, karakterleri bir cümlelik romantik tanıma sıkıştırmaktan daha açıklayıcı. Çevrenin verdiği rol ile kişinin kendini ifade edebilmesi arasındaki fark burada somut kişiler üzerinden kuruluyor.

PERDE’de Tereddüt Çizgisi ve Kuru Otlar Üstüne kartları, kurumların ve yakın çevrenin bireylerin kararlarına eşlik ettiği başka hikâyeleri araştırmak için duraklar sunar. Yeni bir seçim yaparken her birinin kendi başlangıç konusuna ve türüne bakın; benzer bir soru, aynı olay örgüsüne veya aynı karakterlere sahip olmak demek değildir.

Sık sorulan sorular

Yarım’da Fidan ve Salih’i kim oynuyor?

Münih festival programına göre Fidan’ı Ece Tatay, Salih’i Serhat Yiğit canlandırıyor.

Yarım’ın yönetmeni ve senaristleri kim?

Yönetmen Çağıl Nurhak Aydoğdu. Senaryo Özge Aras ile Çağıl Nurhak Aydoğdu’ya ait.

Yarım 2015 mi 2016 filmi mi?

Festival kayıtları 2015 yılını verirken Türkiye sinema vizyonu 6 Mayıs 2016 olarak kaydediliyor; bunlar farklı tarih türleri.

The Half ile Yarım aynı film mi?

Evet. Eastern Neighbours Film Festivali kaydı özgün adı Yarım, İngilizce başlığı The Half olarak gösteriyor.

KAYNAKLARIYLA

Kaynaklar ve ileri okuma

BİR SONRAKİ OKUMA

Başka bir hikâyeye geç

Tüm haberler ve rehberler →