REHBER / BİR RENGİN PEŞİNDE

Rauf’ta pembe neden aranıyor? Çocuk bakışı ve yapım rehberi

Rauf’un pembe arayışı ne anlatıyor? Zana, marangoz atölyesi, Kars’ta çekim ve iki yönetmenin açıklamalarıyla filme spoiler vermeden giriş.

Yazıyı oku
PERDE.PERDE illüstrasyonu
PERDE illüstrasyonu · Resmî afiş veya yapımdan bir sahne değildir.

Pembe, bir süs değil hikâyeyi harekete geçiren arayış

Rauf, sevdiği genç kadını mutlu etmek isteyen bir çocuğun pembe rengi aramasıyla somutlaşan bir hikâye. Brooklyn Film Festivali’nin tanıtımı bu arayışı savaşın gölgesi ve sert doğa koşulları içine yerleştiriyor. Dolayısıyla ilk bakışta küçük görünen bir renk sorusu, çocuğun çevresini nasıl anladığıyla birlikte önem kazanıyor. Pembe burada yalnızca afişe veya güzel bir görüntüye ait ayrıntı değil.

Filme başlamadan bilinmesi gereken temel fark bu: bir çocuğun merakı, yetişkinlerin bildiği bütün bilgileri taşımıyor. İzleyici olarak siz bir konuşmanın veya bekleyişin başka anlamlarını düşünebilirsiniz; Rauf ise o sırada aradığı renge odaklanabilir. Bu rehber finali açıklamadan, arayışın çıkış noktasını ve iki yönetmenin kendi üretim açıklamalarını bir araya getiriyor.

Rauf, Zana ve marangoz atölyesi

Avrupa Çocuk Filmleri Birliği’nin yönetmenlerle yaptığı söyleşinin girişinde Rauf’un okulu bırakıp marangoz çırağı olması anlatılıyor. Ustasının kızı Zana’ya yakınlık duyuyor ve ona pembe bir eşarp bulmak istiyor. Fakat aradığı rengin nasıl göründüğünü bilmiyor. Aynı atölye, köydeki kayıplarla karşılaşmasına da zemin oluşturuyor.

Bu başlangıç, işi ve çocukluk hevesini birbirinden tamamen ayrılmış iki dünya olarak sunmuyor. Çıraklıkla öğrenilen somut bir beceri ile adı bilinen ama görüntüsü bilinmeyen bir renk yan yana geliyor. İzlerken yalnızca eşarbın bulunup bulunmayacağını değil, çocuğun bir şeyi kimden ve nasıl öğrendiğini de takip edebilirsiniz. Bu bir sonuç özeti değil, açıklanan başlangıçtan türetilen izleme sorusu.

Savaşın kendisi yerine çocuğun karşılaştığı sonuçlar

Barış Kaya, aynı söyleşide savaş görüntülerini doğrudan göstermenin yerine, çocuk kahramanın hayatındaki sonuçlara odaklandıklarını anlatıyor. Soner Caner’in tabutlar etrafında kurduğu hikâye fikrini de bu tercihle ilişkilendiriyor. Bu açıklama filmin neden bir cephe macerası gibi tanıtılmadığını anlamaya yardımcı oluyor.

Görmediğiniz bir olayın hikâyede etkisiz olduğu varsayımı burada işe yaramaz. Bir yetişkinin susması, bir işin ne için yapıldığı veya köye gelen haber, çocuğun gündelik yaşantısını değiştirebilir. Yönetmenin açıkladığı yaklaşım üzerinden bakıldığında ana soru, çatışmanın bütün taraflarını listelemekten çok Rauf’un neyi kavrayabildiği. Film için ayrıntılı tarih dersine ihtiyaç duyduğunuzu sanmadan, bu sınırlı bakış açısını akılda tutarak başlayabilirsiniz.

Kars’taki köy ile yönetmenin kişisel hafızası

Soner Caner, ECFA söyleşisinde filmin Kars’ta kendi doğduğu köyde çekildiğini, Rauf’un evinin geçmişte kendi evleri olduğunu söylüyor. Bu, mekânın yapım açısından somut bir bağlantısı. Aynı açıklama, filmin bütün olaylarının birebir yaşandığını veya belgesel kayıt sunduğunu iddia etmek için yeterli değil; kişisel hafızadan beslenen kurmaca ile doğrudan yaşam kaydı ayrı şeyler.

Karlı köy, yol ve işlik gibi çevre öğelerini yalnızca güzel manzara beklentisine indirgememek bu yüzden yararlı. Çocuğun gidebileceği yerleri, bir nesneye erişimini ve insanlarla karşılaşmasını da çevre belirliyor. Burada önerilen okuma, çekim yeri bilgisini turistik bir duraktan çok anlatının koşullarıyla ilişkilendiriyor; köyün bugünkü hayatı hakkında doğrulanmamış bir genelleme yapmıyor.

İki yönetmen, bir çocuk oyuncu ve seçilmiş künye

Yönetmenler Barış Kaya ile Soner Caner. Brooklyn’in kendi kaydı oyuncular arasında Alen Gürsoy, Şeyda Sözüer ve Yavuz Gürbüz’ü sayıyor. ECFA söyleşisi Alen Gürsoy’u Rauf’u canlandıran genç oyuncu olarak tanıtıyor. Çocuk oyuncunun yaptığı hazırlıkla karakterin hikâye içindeki öğrenmesini birbirine karıştırmamak gerekiyor: biri yapım süreci, diğeri kurmaca.

Ciné Junior’ın festival dosyası filmi 2016 tarihli Türkiye yapımı kurmaca olarak kaydediyor; yapım şirketleri Peri İstanbul ve Aslan Film. Aynı dosya Barış Kaya ile Soner Caner’in birlikte yönettiği bu uzun metrajı önceki mesleki deneyimlerinden ayırıyor. Birden fazla yönetmen adının bulunması iki farklı Rauf filmi olduğu anlamına gelmiyor; kaynaklarda aynı eserin ortak yönetimi anlatılıyor.

94 dakika ve çocuk kahraman ayrımı

Brooklyn kaydı ile Ciné Junior dosyası 94 dakika bilgisinde birleşiyor. Bu, bir saat otuz dört dakikalık film süresi. Brooklyn’in 2017 festival sayfasında yer alması, yapımın 2017’de ilk kez üretildiğini göstermez; aynı sayfa filmi 2016 Türkiye yapımı olarak sınıflandırıyor. Festival yılı ile eserin künye yılını ayırmak aramada doğru kaydı bulmayı kolaylaştırır.

Çocuk merkezli hikâye, her yaştaki çocuk için hafif bir eğlence demek değil. Kaynak konularında ölüm, kayıp ve savaşın gündelik sonuçları var. Burada Türkiye için doğrulanmamış bir yaş sınıfı vermiyoruz. Ailece seçim yaparken gösterim hizmetinin güncel yaş ve içerik bilgisini kontrol etmek, yalnızca başrolde çocuk görerek karar vermekten daha somut bir ölçüt.

Bir renk sorusundan sonra hangi filmlere bakılabilir?

Rauf’u seçmek için en güçlü neden, büyük bir çatışmanın küçük bir arayış üzerinden nasıl algılanabileceğini merak etmek. Rengin adıyla görüntüsü arasındaki boşluk, çocuğun bildikleriyle yetişkinlerin dünyası arasındaki farkı düşünmeye açılıyor. Hikâyenin sonuna dair hazır bir açıklama okumadan da bu başlangıç sorusu kurulabiliyor.

PERDE’de İftarlık Gazoz kartı bir çocuğun çıraklık deneyimine, Kuru Otlar Üstüne kartı ise eğitim çevresindeki yetişkin ilişkilerine başka türlerden açılır. Çocukluk, öğrenme ve çevrenin insanları nasıl sınırladığı üzerine farklı başlangıçlar arıyorsanız, her birinin kendi konu ve kadrosundan ilerleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Rauf filminde pembe neden önemli?

Rauf, Zana’yı mutlu etmek için pembe bir eşarp arıyor; rengin nasıl göründüğünü bilmemesi bu arayışın çıkış noktası.

Rauf nerede çekildi?

Soner Caner, yönetmen söyleşisinde kendi doğduğu Kars köyünde çekildiğini belirtiyor.

Rauf’un yönetmenleri kim?

Barış Kaya ve Soner Caner. Rauf’u Alen Gürsoy canlandırıyor.

Rauf kaç dakika?

Brooklyn Film Festivali ile Ciné Junior’ın kendi kayıtlarında 94 dakika.

KAYNAKLARIYLA

Kaynaklar ve ileri okuma

BİR SONRAKİ OKUMA

Başka bir hikâyeye geç

Tüm haberler ve rehberler →