OYUNCU SEÇKİSİ
Tarık Akan ile yeni hikâyelere.
PERDE kataloğundaki seçilmiş roller ve yapımlar. Filmografiden bir hikâyeyle başla.
OYUNCU DOSYASI
Tarık Akan filmleri ve dizileri
Tarık Akan’ın bu seçkisi, kalabalık bir komedi kadrosundan aile ve toplumsal baskı çevresindeki dramlara geçiyor. Filmleri aynı oyuncunun birbirinden farklı anlatılardaki yerini karşılaştırmak için seçtik. PERDE’nin editoryal okuması bir başarı sıralaması kurmuyor; her hikâyede karakterin hareket alanını kimin daralttığını soruyor.
Tarık Akan filmografisi
Bu seçki, 1974–1982 yıllarına ait oyunculuk kayıtlarını bir araya getirir. Yapımların konu özetine, oyuncularına ve kaynak sayfalarına aşağıdaki kartlardan ulaşabilirsin. Liste, Tarık Akan için tam filmografi iddiası taşımaz.
Tarık Akan filmleri
4 yapımArkadaş grubunun içindeki komedi
Arzu Film’in SESAM kaydı, Akan’ın Hababam Sınıfı ve Mavi Boncuk’un kadrolarında yer aldığını doğruluyor. Hababam Sınıfı’nda öğrencilerin ortak hareketi okulun kurallarıyla karşılaşıyor. Mavi Boncuk’ta ise gazino hesabı yüzünden cezalandırılan arkadaşların intikam planı, Emel Sayın’ı kaçırmalarına uzanıyor. İki filmde de tek kişiye odaklanmak yerine grubun kararını takip edebilirsiniz. Bizim karşılaştırmamızda okul şakasıyla kaçırma planının ortak noktası, bir topluluğun kendi mantığını kurması; ayrıldığı yer ise bu hareketin karşısındaki otorite ve yarattığı sonuçlar.
Sürü’de aile bağı ile baskı
Sürü’de Şivan’ın Berivan’la ilişkisi, babası Hamo’nun beklentileri ve aşiretler arasındaki çatışmanın içinden geçiyor. AKM’nin film tanıtımı, genç çiftin gelenek ve ataerkil aile düzeniyle karşılaşmasını anlatıyor. Bu nedenle komedi filmlerindeki arkadaş grubundan buraya geçerken beraber olmanın anlamı da değişiyor. Dayanışmayı yalnızca aynı kararı vermek olarak görmek yerine, bir kişinin kararına alan açılıp açılmadığını düşünmek yararlı. Aileye bağlı kalmakla eşinin yanında durmak arasındaki gerilim, Akan’ın içinde yer aldığı bu dramı seçmek için somut bir neden.
Yol’da dışarı çıkmak neyi değiştirir?
Yol’un Cannes kaydı Akan’ı oyuncu kadrosunda gösteriyor; festival yılı 1982. Hikâyede İmralı’daki beş mahkûm bir haftalık izinle yola çıkar. Cezaevinden uzaklaşmaları, ailelerinin sorunlarından ve dışarıdaki baskıdan kurtuldukları anlamına gelmiyor. Sürü ile yan yana düşününce yolculuk, sadece yer değiştirme olarak okunamayacak bir unsur haline geliyor. Bizim önerdiğimiz soru şu: Bir insanın önündeki fiziksel yol açıkken hayatındaki seçenekler neden hâlâ dar kalabilir? Bu bağlantı, iki filmin aynı öyküyü anlattığı iddiası değil, ayrı çatışmalarını karşılaştırma yolu.
Seçimi tür kadar çatışma üzerinden yapmak
Topluluk komedisi arıyorsanız Hababam Sınıfı okul ilişkilerine, Mavi Boncuk arkadaşların büyüyen planına açılıyor. Aile içindeki güç ilişkilerini düşünmek istiyorsanız Sürü, izin yolculuğunun özgürlükle ilişkisini araştırmak istiyorsanız Yol öne çıkıyor. Bu dört durak, Akan’ın katalogdaki rollerini tek bir karakter kalıbına indirmeden karşılaştırmaya imkân veriyor. Filmleri bu sırayla seçmek, önce grubun hareketine sonra bireyin karşısındaki sınırlara bakmayı kolaylaştırabilir. Tür değişirken oyuncunun çevresindeki insanlarla kurduğu ilişkinin hikâyedeki ağırlığı da yeniden değerlendirilebilir.
İlgili film ve dizi rehberleri
Kariyer rehberinin kaynakları
Yapım ve rol bilgileri aşağıdaki kaynaklarla kontrol edildi. Yapımlar arasında kurulan karşılaştırmalar PERDE’nin editoryal okumasıdır.
Filmografi kaynakları
İsim ve yapım ilişkileri aşağıdaki katalog kayıtlarının kaynaklarına dayanır. Filmografi, PERDE’deki seçilmiş yapımları kapsar.