REHBER / DÖNEM FİLMİ / ŞİİR VE AİLE

Kelebeğin Rüyası mı Ekşi Elmalar mı? Dönem filmi seçme rehberi

Kelebeğin Rüyası ile Ekşi Elmalar arasındaki fark ne? Şiir ve dostlukla aile ve yer değiştirme hikâyesini; dönem, oyuncu ve süre üzerinden karşılaştırın.

Yazıyı oku
PERDE.PERDE illüstrasyonu
PERDE illüstrasyonu · Resmî afiş veya yapımdan bir sahne değildir.

Şiir ve dostluk için Kelebeğin Rüyası, aile için Ekşi Elmalar

Kelebeğin Rüyası ile Ekşi Elmalar arasında seçim yaparken önce takip etmek istediğiniz ilişkiye bakın. İki genç şairin dünyaya açılma isteği ve dostluğu ilginizi çekiyorsa Kelebeğin Rüyası; bir ailenin farklı şehirler ve yıllar içindeki hayatını düşünmek istiyorsanız Ekşi Elmalar daha doğrudan bir başlangıç sunuyor. İki film de Yılmaz Erdoğan’ın yönetmenliğini taşıyor, fakat birbirinin devamı olarak izlenmesi gereken bir seri oluşturmuyor.

Bu nedenle önerimiz bir kronoloji ezberlemek yerine o akşam hangi hikâye ölçeğine yer açacağınızı seçmek. Birinde yaratıcı üretim ve gençlik, diğerinde aile içindeki konumlar ve yer değiştirme öne çıkıyor. Aşağıdaki karşılaştırma resmî tanıtımların başlangıçlarına, doğrulanmış oyuncu eşleştirmelerine ve sinema kayıtlarındaki sürelere dayanıyor; olayların sonlarını açıklamadan bir izleme rotası kuruyor.

Hikâyelerin geçtiği dönemler aynı değil

BKM, Kelebeğin Rüyası’nı 1940’lar Türkiye’sine ve Zonguldak’a yerleştiriyor; İkinci Dünya Savaşı, yoksulluk ve hastalık tanıtımda anılan koşullar arasında. Ekşi Elmalar’ın resmî çerçevesi ise 1970’lerin sonundaki Hakkari’de başlayıp 1990’ların sonundaki Antalya’ya uzanıyor. Dolayısıyla dönem filmi etiketi iki farklı zaman aralığını ve başka hayat koşullarını bir araya getiriyor.

Bu ayrım seçim için işe yarıyor: Aynı şehirde genç insanların kendilerine alan açmasını mı, bir ailenin yıllar içindeki değişimini mi izlemek istiyorsunuz? İki filmi yalnızca eski kostüm ve dekor beklentisiyle seçmek, başlangıçlarındaki farkı örter. Kelebeğin Rüyası için şiirle hayat şartlarını, Ekşi Elmalar için aile bağlarıyla değişen yeri birlikte düşünmek daha belirgin bir rota sunar. Filmleri tarihsel olayların eksiksiz kaydı yerine kurmaca anlatılar olarak değerlendirin.

Kelebeğin Rüyası’nda kimleri takip ediyoruz?

BKM’nin oyuncu ve karakter eşleştirmesine göre Mert Fırat, Rüştü Onur’u; Kıvanç Tatlıtuğ, Muzaffer Tayyip Uslu’yu canlandırıyor. Yılmaz Erdoğan’ın oynadığı Behçet Necatigil ise iki genç şaire yol gösteren isim. Şiirlerini yayımlatma istekleri ve bir genç kızla karşılaşmaları resmî başlangıcın parçaları. Edebiyatla ilgili bir film arayanlar için ilk bakılacak şey, tanınmış isimlerin bulunmasından çok bu üretme ve paylaşma arzusu olabilir.

İzleme önerimiz iki ayrı ihtiyacı birlikte takip etmek: Bir insanın kendini ifade etmek istemesi ile bunun başkaları tarafından duyulmasını istemesi. Böyle bakınca dostluğu ve aşkı şiirden ayrı başlıklar gibi sıralamak zorunda kalmazsınız. Yoksulluk ve hastalık koşullarının da anıldığı bu başlangıcı yalnızca romantik bir yarışma beklentisine indirgememek, filmin sunduğu dönem çerçevesine daha uygun bir seçim yapmanızı sağlar.

Ekşi Elmalar’da aileyi hangi ilişkiler kuruyor?

Ekşi Elmalar’ın merkezinde Aziz Özay, eşi Ayda ve kızları Muazzez, Türkan, Safiye var. BKM, Aziz’i Yılmaz Erdoğan; Ayda’yı Devrim Yakut; Muazzez’i Farah Zeynep Abdullah; Türkan’ı Songül Öden; Safiye’yi Şükran Ovalı ile eşleştiriyor. Hikâyenin Hakkari’de bir elma bahçesindeki evden Antalya’ya uzanan çerçevesi, aynı aileyi zaman ve yer değişimiyle düşünmeye davet ediyor.

Burada önerdiğimiz izleme sorusu, aileyi yalnızca tek bir kişinin hikâyesi üzerinden mi yoksa üyelerin farklı konumlarını ayırarak mı takip ettiğiniz. Baba, anne ve kızların adlarını baştan bilmek, kalabalık kadroyu tek bir belirsiz aile görüntüsüne dönüştürmemenize yardımcı olur. Şehir değişimini de yalnızca haritada gidilen mesafe olarak düşünmeyin; aynı insanlarla başka bir yerde yaşamanın hangi bağları farklı hissettirebileceğini sorabilirsiniz. Bu, filmin sonucuna dair iddia değil, başlangıcına uygun karşılaştırma önerisi.

Mizah beklentisi ve duygusal ağırlık nasıl ayrılıyor?

Box Office Türkiye Kelebeğin Rüyası’nı dram, Ekşi Elmalar’ı komedi, dram ve romantik türleriyle listeliyor. BKM de Ekşi Elmalar’ın aile hikâyesini mizahla birlikte tanıtıyor. Bu bilgiler, yönetmenin adını görüp iki yapıma da kesintisiz komedi beklentisiyle başlamamak için yararlı. Ancak tür etiketi tek başına her sahnenin tonunu veya kişisel tepkinizi belirlemez.

Seçimi daha somutlaştırmak için ana ilişkiyi düşünün. Dostluk ve şiir üretme isteğinin dönemin koşullarıyla karşılaşması sizi çekiyorsa Kelebeğin Rüyası’na yönelin. Farklı aile üyelerini, gündelik ilişkilerle yılların değişimini birlikte takip etmek istiyorsanız Ekşi Elmalar’ı seçin. İkisini karşılaştırırken hangisinin daha üzücü olduğunu önceden ilan etmektense hangi yakınlığı izlemek istediğinizi belirlemek daha işlevsel. Böylece kişisel bir duygu beklentisini doğrulanmış bir özellik gibi sunmadan karar verebilirsiniz.

Süre ve vizyon tarihleriyle iki akşamlık plan

Box Office Türkiye, Kelebeğin Rüyası’nın Türkiye vizyonunu 22 Şubat 2013 ve süresini 138 dakika; Ekşi Elmalar’ın vizyonunu 28 Ekim 2016 ve süresini 114 dakika olarak kaydediyor. Kelebeğin Rüyası için 2 saat 18 dakika, Ekşi Elmalar için 1 saat 54 dakika ayırın. İkisi toplam 252 dakika, yani molasız 4 saat 12 dakika ediyor.

İki saatten az vaktiniz varsa kayıtlı süre bakımından Ekşi Elmalar daha uygun. Daha uzun bir oturum ayırabiliyorsanız Kelebeğin Rüyası’nı seçebilirsiniz. İki filmi karşılaştırmak için ayrı akşamlar öneriyoruz: İlkinde ana ilişkinin nasıl kurulduğuna, ikincisinde aynı sorunun farklı aile veya dostluk ölçeğinde nasıl değiştiğine bakın. Gösterim tarihine göre ilerlemek isterseniz önce Kelebeğin Rüyası gelir; bu sıralama ortak bir olay örgüsünü çözmek için gerekli değil.

İkisini izledikten sonra neyi karşılaştırmalı?

İki film için aynı küçük notu tutabilirsiniz: Karakterler neyi korumaya, neyi değiştirmeye çalışıyor? Kelebeğin Rüyası’nda şiirlerini paylaşmak isteyen gençleri, Ekşi Elmalar’da yıllar içinde farklı yerlerde yaşayan aileyi bu soru üzerinden düşünmek, yüzeydeki dönem benzerliğinden daha belirgin bir karşılaştırma kurar. Ortak yönetmen ve bazı ortak oyuncular, her iki hikâyenin aynı soruya aynı cevabı verdiği anlamına gelmez.

Tek akşamlık kararınızda da bu sorudan yararlanın. Yaratıcılık, gençlik ve dostluk ağır basıyorsa Kelebeğin Rüyası; kuşaklar, kardeşler ve aile düzeni ilginizi çekiyorsa Ekşi Elmalar ile başlayın. Sonrasında diğerine geçmek için zorunlu bir sıra yok. Hangi seçeneği önce açtığınızdan çok, aralarındaki dönem ve ilişki farkını bilerek izlemeniz bu iki filmlik rotayı anlamlı kılıyor.

Sık sorulan sorular

Kelebeğin Rüyası ile Ekşi Elmalar bağlantılı mı?

Ortak yönetmen Yılmaz Erdoğan olsa da birbirinin devamı olan bir film sırası olarak ele alınmıyorlar. Şiir ve dostluk ya da aile ve yıllar içindeki değişim tercihinize göre başlayabilirsiniz.

Kelebeğin Rüyası hangi dönemde geçiyor?

BKM’nin resmî tanıtımı filmi 1940’lar Türkiye’sine ve Zonguldak’a yerleştiriyor; iki genç şairin hikâyesi İkinci Dünya Savaşı koşullarıyla birlikte anılıyor.

Ekşi Elmalar nerede ve hangi yıllarda geçiyor?

BKM’nin konu çerçevesi 1970’lerin sonundaki Hakkari’de başlıyor ve 1990’ların sonundaki Antalya’ya uzanıyor.

İki film toplam kaç dakika?

Box Office Türkiye’de Kelebeğin Rüyası 138, Ekşi Elmalar 114 dakika. Toplam 252 dakika, yani molalar hariç 4 saat 12 dakika.

Kıvanç Tatlıtuğ ve Mert Fırat hangi şairleri oynuyor?

BKM’nin Kelebeğin Rüyası sayfasında Kıvanç Tatlıtuğ, Muzaffer Tayyip Uslu; Mert Fırat, Rüştü Onur olarak eşleştiriliyor.

KAYNAKLARIYLA

Kaynaklar ve ileri okuma

BİR SONRAKİ OKUMA

Başka bir hikâyeye geç

Tüm haberler ve rehberler →