Jet Sosyete #EvdeKal bölümü nasıl çekildi? 2020 arşivi

2020’de oyuncuların evlerinde hazırlanan özel bölüm

Jet Sosyete’nin #EvdeKal özel bölümü, BKM’nin 7 Nisan 2020 tarihli duyurusunda üçüncü sezonun 19. bölümü olarak tanıtılıyor. Oyuncular sahnelerini kendi evlerinden görüntülü konuşma yöntemiyle kaydediyor; makyaj ve kostüm hazırlığının bir bölümünü de kendileri üstleniyor. Buradaki tarih yeni bir yayın haberi değil, yapımın arşiv kaydı.

Bu rehberin konusu bölümün bütün olaylarını anlatmak yerine üretim sorusu: Birbiriyle aynı sette bulunamayan oyuncular, aynı komedi dünyasında nasıl karşılaşabiliyor? Yanıt yalnızca telefonu açıp konuşmak değil. Mekân, oyunculuk ve kurgu arasında yeni bir işbölümü kurulması gerekiyor.

Yöntem önce eksik sahneleri tamamlamak için denenmiş

Gülse Birsel, Salih Şeref ve Hilal Uştuk’un Anadolu Ajansı için yaptığı 30 Mart 2020 tarihli söyleşide, normal çekimlerin kesilmesiyle eksik kalan sahneleri görüntülü konuşmaya dönüştürdüğünü anlatıyor. Ortaya çıkan sonucun ardından evlerden hazırlanacak özel bölüm fikri gelişiyor. Önce bir üretim sorununun çözülmesi, ardından bunun ayrı bir anlatım biçimi olarak düşünülmesi söz konusu.

Bu ayrım, yöntemle senaryo arasındaki ilişkiyi görünür kılıyor. Hazır sahnenin yalnızca başka kamerayla çekilmesi yerine, eldeki koşullara göre yeniden yazılması gerekebiliyor. Fiziksel yakınlık üzerine kurulmuş bir durum, uzaktan konuşma biçimine geçtiğinde aynı repliklerle aynı ritmi üretmeyebilir.

Aynı mekân hissi farklı evlerde kurulabiliyor

Birsel’in AA açıklaması, oyunculardan evlerinin köşelerini gösteren görüntüler istemelerini ve benzer fonları birlikte düşünmelerini anlatıyor. Birbiriyle uyumlu alanlar, karakterlerin aynı kurmaca çevrede bulunduğu hissine yardımcı olabiliyor. Ortak bir setin yerine herkesin evini rastgele göstermekten daha planlı bir düzen kuruluyor.

Bu örnek seyirci açısından da anlamlı: Gerçekte aynı bahçede bulunmak ile görüntüler birleştirildiğinde aynı bahçedeymiş gibi algılanmak farklı şeyler. Kurgu, ayrı mekânları bir ilişki içinde sunabilir. Uzaktan çekim, mekân tasarımını ortadan kaldırmıyor; mekânlar arasındaki bağlantıyı başka araçlarla kurmayı gerektiriyor.

Makyaj, kostüm ve kayıt görevleri yer değiştiriyor

BKM bülteni oyuncuların kendi makyajlarını yaptığını, kostümlerini seçtiğini ve evlerinden kayıt aldığını belirtiyor. Normalde uzman ekiplerle paylaşılan işler, bu koşullarda kamera önündeki kişilerin de sorumluluk alanına giriyor. Bu bilgi, oyuncunun yalnız ezber ve performansla ilgilendiği varsayımını bu özel üretim için değiştiriyor.

Kostümün devamlılığı veya ışığın benzerliği gibi ayrıntılar, bir sahnenin ötekine bağlanmasında görünmez destekler olabilir. Seyirci bunları tek tek fark etmese de aradaki tutarsızlık bütünlüklü bir dünya hissini etkileyebilir. Evde çekim bu ihtiyaçları kaldırmadığı için, küçük bir kayıt alanı aynı zamanda hazırlık alanına dönüşüyor.

Bir oyuncu aynı gün farklı sahneler kaydediyorsa hazırladığı görünümü yeniden kurabilmelidir. Bu, karakterin her konuşmada aynı zamanı yaşıyormuş gibi algılanmasına yardım eder. Böyle bakıldığında evin içindeki küçük düzenlemeler, hikâyenin zamanını ve ilişkilerini seyirciye tutarlı sunma çalışmasına katılır.

Çekim havuzu, uzaktan ortak çalışmanın parçası

AA söyleşisinde Birsel, kaydedilen görüntülerin ortak bir sistemde toplandığını; oyuncuların birbirlerinin performanslarını görebildiğini ve rejinin düzeltme isteyebildiğini açıklıyor. Fiziksel olarak ayrı bulunmak, üretimin herkesin tek başına bitirdiği bağımsız parçalar hâlinde kalması anlamına gelmiyor.

Bu yöntem, oyuncunun henüz karşısında olmayan partnerine nasıl karşılık vereceği sorusuna da bir dayanak sunuyor. Önden kaydedilmiş bir performansı görmek, ton ve tempo için referans olabilir. Buradan bütün kayıtların canlı ve eşzamanlı olduğu sonucu çıkmaz. Görüntülü konuşma hissiyle çekimin teknik organizasyonu aynı kavram değil; kurgu bu parçaları sonradan birleştirebilir.

Karantina yalnız koşul değil, hikâyenin de malzemesi

BKM’nin resmî bölüm tanıtımında Gizem’in ilgiyi özlemesi, Cengiz’in bahçeye yönelmesi, Ozan’ın yalnızlıkla karşılaşması ve Şennur’un dışarı çıkmak için bahane araması gibi başlangıçlar veriliyor. Böylece karakterler, çekim ekibinin karşılaştığı dönemin koşullarına kendi alışkanlıklarıyla cevap veriyor. Aynı durumun herkeste aynı tepkiyi yaratmadığı bir komedi alanı kuruluyor.

Bu çerçeveye bakarken olayların sonucunu bilmek gerekmiyor. Karakterin önceki isteği, hareket alanı daraldığında başka bir biçime girebilir. Esas soru teknolojinin ne kadar gösterişli olduğu değil, bu sınırın kişiler arasındaki çatışmayı nasıl görünür yaptığı. Kayıt biçimiyle konu bu noktada birbirine temas ediyor.

Bu örnekten hangi üretim sorusu kalıyor?

#EvdeKal bölümünü yalnız teknoloji listesiyle tanımlamak eksik kalır. Aynı karakter dünyasını korumak için senaryonun, mekânların ve performansların yeni koşullara göre birlikte düşünülmesi gerekiyor. Telefon kayıtları, ortak görüntü havuzu ve evlerde üstlenilen hazırlık işleri, bunun farklı parçaları olarak görülebilir.

BKM’nin tarihli bültenindeki tanıtım dilini bir dünya ilki sıralaması olarak doğrulamıyoruz. Burada ölçülebilen bir rekabet iddiasından ziyade açıklanmış üretim yöntemine bakılıyor. Bölümün kalıcı önemi, olağan bir setin araçları azalınca anlatının hangi parçalara dayanarak yeniden kurulabildiğini araştırmaya elverişli bir örnek sunması.